محقق نشده
زمان اعلام وعده قبل از انتخابات

فعال کردن طرح کاج طی ۱۰۰ روز

همرسانی

به‌روزرسانی تیر۹۶:

وعده فعال کردن طرح کارورزی جوانان (کاج)، یکی از وعده‌های ۱۰۰ روزه حسن روحانی در انتخابات اردیبهشت ۹۶ بود. وعده‌ای کاملا قابل سنجش که حدود و شرایط تحقق آن و برنامه زمانی آن از قبل پیش‌بینی شده بود. منبع اصلی قضاوت درباره سرنوشت این وعده، کارنامه طرح و گزارش رسمی سامانه و وزارت کار ایران بود که پیش‌بینی می‌شد با توجه به ساختار سامانه، حداقل به صورت دوره‌ای منتشر شود.

با این حال با گذشت سه ماه از سررسید این وعده خبری از آمار و گزارش رسمی نیست و بخش آمار و گزارش‌های سامانه کارورزی همچنان غیرفعال است.

از سوی دیگر تلاش‌های روحانی‌سنج برای دسترسی به آمارهای رسمی از وزارت کار، تعاون و رفاه بی‌نتیجه مانده است. به رغم آنکه مسئولان این وزارتخانه در شهریور ماه ۱۳۹۶، وعده انتشار گزارش عملکرد طرح کارورزی را داده بودند، اما هنوز خبری از این گزارش نیست.

نشانه‌‌ای از توقف طرح دیده نمی‌شود، در عوض به نظر می‌رسد طرح کاج در سال جدید خورشیدی نیز فعال و دولت برای ادامه اجرای آن در سال آینده برنامه‌ریزی کرده است. برخی رسانه‌ها در ایران از برنامه‌ریزی دولت برای ایجاد ۱۰۰ هزار شغل در سال ۱۳۹۷ از طریق ادامه این طرح خبر داده‌اند. این عدد تقریبا یک سوم پیش‌بینی وزیر کار ایران است. علی ربیعی، در ۱۲ اسفند ماه ۱۳۹۶ در گفت‌وگو با تلویزیون ایران، گفت: «تا پایان سال ۱۳۹۷ از طریق طرح کارورزی حدود ۳۰۰ هزار نفر برای کارآموزی و کارورزی به سمت تقاضای کار فرستاده شوند و بیشتر این افراد تحت پوشش بیمه رایگان قرار بگیرند».

در میان اخبار هنوز هیچ نشانه‌ای از آمار معتبر و دقیق به چشم نمی‌خورد و آخرین آمار غیررسمی گفته مشاور وزیر در ابتدای آبان ماه ۱۳۹۶ است که مدعی شده بود تا آن تاریخ بیش از ۹۴ هزار نفر در سامانه کارورزی جوانان (کاج) ثبت نام کرده‌اند که قرار است برای «دوره کارورزی و آشنایی با محیط کار» به کارفرمایان معرفی ‌می‌شوند.

روحانی‌سنج ۵ ماه پیش در به‌روزرسانی این وعده نوشته بود: اگر این عدد، رقم دقیق و میزان استقبال از طرح باشد، در صورت انجام سایر تعهدات، این وعده به شرایط تحقق ناقص رسیده است.

شرایط تحقق این وعده در پایین همین صفحه گفته شده است.

 

انتشار آمار و گزارش، یکی از فرض‌های اجرای این طرح است، چنانکه در سامانه آنلاین نیز بخشی به این منظور پیش‌بینی شده است. فعال نبودن این بخش خود نشان دهنده نقص در اجرای طرح است. تا زمانی که آمار معتبری درباره کارنامه طرح کاروزی منتشر نشود، فرض بر عدم دستیابی به اهداف پیش‌بینی شده و عدم تحقق وعده انتخاباتی است.

نزدیک به یک سال از سررسید طرح می‌گذرد. به جز برخی از اخبار رسانه‌ای که نشان می‌دهد دولت این وعده در دستور کار دولت دوازدهم بوده و حتی بعد از به سر رسیدن ۱۰۰ روز هم ادامه داشته است، اما هیچ آمار و گزارش رسمی وجود ندارد که درستی یا نادرستی و حتی کیفیت اخبار و ادعاهای رسانه‌ای را تایید کند.

روحانی‌سنج با توجه به گذشت زمان نسبتا طولانی از سررسید وعده و با توجه به عدم انتشار گزارش رسمی که یکی از شرط‌های لازم تحقق طرح بوده، این وعده را به دلیل عدم وجود نشانه‌ای معتبر از پیشرفت، در ردیف وعده‌های محقق‌نشده قرار می‌دهد.

در صورت انتشار گزارش یا آمار رسمی پس از بررسی اعتبار آن، وضعیت این وعده به روز خواهد شد.


به‌روزرسانی – آبان ۹۶:

اشتغال یکی از مهم‌ترین کلیدواژه‌های انتخاباتی در سال ۱۳۹۶ بود، با این همه صریح‌ترین وعده انتخاباتی حسن روحانی در این باره، مربوط به فعال کردن طرح اشتغال و کارورزی (کاج) بود که هم در برنامه مکتوب انتخاباتی و هم گفت‌وگوهای عمومی مورد تاکید قرار گرفت. حسن روحانی صریحا قول داد این طرح را در یک برنامه‌ کوتاه‌مدت ۱۰۰ روزه راه بیندازد.

مبنای طرح، مصوبه ۵ بهمن ماه ۱۳۹۵ شورای عالی اشتغال، برای دوره کاروری دانش‌آموختگان است. به گفته مسئولان دولت یازدهم این طرح پیش از انتخابات به طور آزمایشی در چند استان اجرا شده و نتایج موفقیت‌آمیزی به دست آورده بود، با این همه سامانه ملی در اواخر اردیبهشت ماه ۱۳۹۶ و در آستانه انتخابات ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ راه‌اندازی شد.

با توجه به ساختار این وعده، مبنای تحقق آن شرایطی است که به طور مشخص در برنامه دولت دوازدهم تعریف شده‌اند. گزارش روحانی‌سنج برای تعریف این وعده، شرایط تحقق آن را به طور دقیق ترسیم و آن را به استقبال از طرح کاج و انجام تعهدات مالی طرح منوط کرده است.

با رسیدن سررسید وعده، انتشار گزارش جامع عملکرد طرح -که به گفته مسئولان وزارت کار ایران- به زودی منتشر می‌شود، می‌توان به قطعیت گفت که وضعیت قطعی این وعده چه خواهد بود. با این حال بر اساس گزارش‌های غیررسمی که تا کنون منتشر شده‌اند تا امروز بیش از ۹۴ هزار نفر  (۷۵ درصد پیش‌بینی محافظه‌کارانه طرح) در سامانه کارورزی جوانان (کاج) ثبت نام کرده‌اند که قرار است برای «دوره کارورزی و آشنایی با محیط کار» به کارفرمایان معرفی ‌می‌شوند.

اگر این عدد، رقم دقیق و میزان استقبال از طرح باشد، در صورت انجام سایر تعهدات دولت، این وعده به شرایط تحقق ناقص رسیده است، اما تا انتشار گزارش رسمی و معتبر این وعده همچنان «در حال پیگیری» است


موضوع اشتغال یکی از مهم‌ترین کلیدواژه‌های انتخابات ۱۳۹۶ بود، چنانکه هم از سوی رقبای حسن روحانی و هم از سوی خود او مورد تاکید قرار داشت. در متن برنامه روحانی، موضوع اشتغال بخش زیادی از برنامه اقتصادی دولت دوازدهم را به خود اختصاص داده است.

موضوع این وعده یکی از محورهای مهم بخش اشتغال برنامه دولت دوازدهم است که در گفت‌وگوهای تلویزیونی نیز مورد تاکید قرار گرفته است و به عنوان یکی از برنامه‌های کوتاه‌مدت (صد روزه) معرفی شده است.

بنابراین تردیدی نیست که راه‌اندازی و فعالیت سامانه «کاج» یا طرح کارانه اشتغال جوانان یکی از وعده‌هایی است که باید آن را بر اساس اهداف و برنامه‌هایی که معرفی شده مورد ارزیابی قرار داد.

مراحل اجرای طرح

مبنای این طرح، مصوبه ۵ بهمن ماه ۱۳۹۵ شورای عالی اشتغال، برای دوره کارورزی دانش‌آموختگان است. به گفته مسئولان دولت یازدهم این طرح پیش از انتخابات به طور آزمایشی در چند استان اجرا شده و نتایج موفقیت‌آمیزی به دست آورده بود، با این همه سامانه ملی در اواخر اردیبهشت ماه ۱۳۹۶ و در آستانه انتخابات راه‌اندازی شد.

این طرح با ثبت نام متقاضیان در سامانه آغاز می‌شود. پس از آن متقاضی به مدت ۴ تا ۶ ماه در دوره‌های کارورزی مشغول به کارآموزی خواهد شد و طی این دوره معادل یک چهارم حداقل دستمزد، حقوق یا کمک‌هزینه دوره کارورزی، (۳۱۰ هزار تومان در ماه) دریافت خواهد کرد. علاوه بر این دولت در این دوران بیمه مسئولیت مدنی کارفرما را هم پرداخت خواهد کرد تا در صورت بروز مشکل، خسارتی متوجه کارفرمایان داوطلب نشود.

پیش‌بینی دولت در استقبال از طرح:

آن طور که در برنامه آمده، دو سناریو برای این طرح در نظر گرفته شده است، یکی بر مبنای ثبت‌نام ۱۰درصد جمعیت بیکار (یک درصد جمعیت غیرفعال تحصیل‌کرده) و دیگری بر مبنای ثبت تقاضا از سوی ۱۵ درصد جمعیت بیکار ( دو درصد جمعیت غیرفعال تحصیل‌کرده). بر این اساس و با ۵ و ۱۰ درصد کارگاه‌های فعال تحت پوشش سازمان تامین اجتماعی، بین ۱۲۳هزار تا ۲۵۰ هزار متقاضی کار در دوره کارورزی شرکت خواهند کرد و چنانکه همه چیز مطابق طرح آزمایشی در ۳ استان پیش رود، ۷۰ درصد این متقاضیان در همان کارگاه‌ها استخدام خواهند شد. چیزی بین ۸۶ هزار تا ۱۷۵ هزار نفر.

معیار ارزیابی و سنجش نهایی وضعیت وعده چه خواهد بود؟

گزارش‌های رسمی و نحوه فعالیت سایت کارورزی، گزارش‌ها و اخبار خبرگزاری‌ها و سایت‌های معتبر و اطلاعیه‌های رسمی وزارت کار و همین‌طور طرح‌های معتبر آمارگیری توسط نهادهای رسمی و گزارش‌های مرکز پژوهش‌های مجلس و موسسات مشابه، سرنوشت این وعده را مشخص خواهد کرد و چگونگی فعالیت سامانه و همین طور نتایج آن، مبنای قضاوت درباره وضعیت این وعده خواهند بود.

سررسید این وعده ۱۰۰ روز بعد از آغاز فعالیت دولت دوازدهم خواهد بود و روحانی‌سنج نخستین گزارش بررسی خود را اواخر پاییز ۱۳۹۶ منتشر خواهد کرد.

تحقق ناقص:

فعالیت بدون وقفه و بدون ایراد سامانه، فعال بودن همه بخش‌های آن (از جمله بخش آمار و گزارش) و همین طور استقبال به اندازه حداقل نیمی از برآوردها. ثبت نام و آغاز دوره کارآموزی حداقل ۷۰ هزار جوان جویای کار در کارگاه‌های فعال تحت پوشش تامین اجتماعی و پرداخت کمک‌هزینه کارآموزی، حق بیمه و بیمه مسئولیت کارفرما از سوی دولت.

تحقق کامل:

رسیدن به سناریوی اول طرح، یعنی کارآموزی ۱۲۰ هزار متقاضی کار و ارائه آمار معتبری که نشان دهد ۷۰ درصد آنها بعد از دوره کارآموزی مشغول به کار شده‌اند.