متوقف شده
زمان اعلام وعده قبل از انتخابات

لغو تحریم‌های غیرهسته‌ای

همرسانی

به‌روزرسانی- تیر ۱۳۹۷: حسن روحانی در ایام تبلیغات انتخاباتی ابتدا به صراحت و بعدها با برشمردن برخی شروط، وعده داده بود که برای لغو تحریم‌های غیرهسته‌ای ایران تلاش کند. تحریم‌هایی که عموما مربوط به مواردی چون نقض حقوق‌بشر، حمایت از تروریسم و موارد این‌چنینی می‌شد.

با این حال تفاوت رفتار دولت آمریکا پس از روی کار آمدن دونالد ترامپ و سپس ترک برجام از سوی آمریکا، این مساله را با مشکل مواجه کرد. حتی پیش از خروج آمریکا از برجام نیز دولت این کشور تحریم‌هایی را به بهانه‌هایی چون حمایت از تروریسم یا گرو‌های تروریستی، موارد مربوط به برنامه موشکی ایران و همچنین نقض حقوق‌بشر علیه برخی شخصیت‌ها و نهادهای ایرانی اعمال کرد.

خروج آمریکا از برجام و تهدید دولت این کشور برای بازگرداندن تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای، عملا باعث شده است که نه تنها بحث لغو تحریم‌های غیرهسته‌ای مطرح نشود، بلکه بعضی از تحریم‌ها یا مشکلاتی که به دلیل تحریم‌ها پیش از امضای برجام برای ایران وجود داشت، مجددا آغاز شود.

با توجه به شرایط فعلی در روابط میان ایران و آمریکا و تهدیدهای دولت آمریکا و بازگشتن برخی تحریم‌ها – یا تبعات آن‌ها –  به ایران، تمام توان دیپلماتیک ایران معطوف به نجات توافق هسته‌ای برجام است و عملا سایر مذاکرات غیرهسته‌ای در حاشیه و در سایه برجام قرار گرفته است. با این حساب  روحانی‌سنج وضعیت وعده لغو تحریم‌های غیرهسته‌ای را به «متوقف شده» تغییر می‌دهد.



یکی از وعده‌های صریح حسن روحانی در کارزار انتخاباتی سال ۱۳۹۶، لغو تحریم‌های غیرهسته‌ای بود.

او چندین بار این وعده را در وضعیت‌های مختلف تکرار کرد. از جمله در دقایق پایانی آخرین مناظره تلویزیونی در۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۶ گفت: «من آمادگی دارم در چهار سال بعد غیر از تحریم‌های هسته‌ای که در این چهار سال برداشتم، بقیه تحریم‌ها را هم به خوبی و با قدرت بردارم و عزت و منفعت ایران را به ملت برگردانم.»

او دو روز بعد نیز این اظهارات را با اضافه کردن دو قید «اجازه ملت» و «یاری و هدایت رهبری» در اصفهان تکرار کرد و گفت: «اگر رهبر معظم انقلاب یاری و حمایت کنند با دکتر ظریف همه تحریم ها را برخواهیم داشت.»

روحانی ۳ روز پس از انتخابات هم در نخستین نشست خبری در پاسخ به سوال خبرنگاری که از او درباره این وعده سوال کرد، کمی محافظه‌کارانه‌تر پاسخ داد: «من در ابتدای این موضوعات گفتم اگر خواست ملت ایران بر رفع تحریم‌ها باشد و اگر همه پای کار بیایند و اگر رهبری هدایت این موضوع را بر عهده بگیرند و همه ما پشت رهبری خواهیم بود و این کار سخت اما شدنی را انجام می‌دهیم.»

با این همه، با احتساب آنچه صریحا پیش از انتخابات -و در پربیننده‌ترین برنامه تلویزیونی- خطاب به رای‌دهندگان گفته شده، رفع تحریم‌های غیرهسته‌ای وعده مسلم انتخاباتی است و به طور غیرمشروط مورد بررسی قرار می‌گیرد.

بررسی وعده:

برای بررسی این وعده ابتدا فهرست کاملی از کلیه تحریم‌های غیرهسته‌ای ایران که از سوی ۳ مرجع عمده: سازمان ملل، اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا اعمال شده‌ و می‌شوند، تهیه خواهد شد. در این فهرست تلاش خواهد شد تا وزن تحریم‌ها و فعال بودن یا نبودن‌شان بر اساس تاثیرات اقتصادی و سیاسی اندازه‌گیری شوند و بر این اساس هر کدام ضریب خاصی داشته باشند. به مرور زمان، این فهرست به روز و بر اساس تغییرات پیش‌آمده و اضافه شدن یا لغو هر کدام از تحریم‌ها تکمیل خواهد شد.

وضعیت این جدول نشان‌دهنده وضعیت این وعده خواهد بود.

منابع:

برای بررسی این وعده گزارش‌های رسمی نهادهای بین‌المللی، گزارش‌های رسمی از سوی دولت آمریکا، اتحادیه اروپا و شورای امنیت سازمان ملل متحد و همین‌طور گزارش‌های وزارت امور خارجه ایران، شورای عالی امنیت ملی، کمیسیون امنیت ملی مجلس و گزارش‌ها و اخباری که در رسانه‌های رسمی منتشر می‌شوند.

این وعده با توجه به فعالیت‌های دیپلماتیک دولت حسن روحانی و مذاکره با اتحادیه اروپا و روسیه و چین در مورد تحریم‌های هسته‌ای و تحریم‌هایی که در تابستان ۱۳۹۶ از سوی آمریکا اعمال شده است، در حال پیگیری است. قاعدتا در صورتی که این فعالیت‌ها به هر دلیلی -از جمله مخالفت رهبر جمهوری اسلامی ایران- متوقف شود، این وعده به وضعیت غیرفعال و «متوقف شده» تغییر خواهد کرد.

تحقق ناقص:

در صورتی لغو نیمی از تحریم‌ها این وعده در وضعیت تحقق ناقص خواهد بود. ملاک اندازه‌گیری وزن و اثر تحریم‌ها خواهد بود.

تحقق کامل:

در صورتی لغو ۳/۴ تحریم‌ها این وعده در وضعیت تحقق کامل خواهد بود. ملاک اندازه‌گیری وزن و اثر تحریم‌ها خواهد بود.