محقق شده
زمان اعلام وعده بعد از انتخابات

کاهش مرگ و میر ناشی از تصادفات جاده‌ای

همرسانی

کاهش تلفات جاده‌ای یکی از وعده‌های حسن روحانی و برنامه‌های عباس آخوندی برای وزارت راه و شهرسازی بود.

آیا امروز این وعده محقق شده و آمار مرگ و میر در جاده‌های ایران کاهش پیدا کرده است:

برای سنجش وضعیت این وعده کافی است آمار تلفات جاده‌ای را مقایسه کنیم.

بررسی وضعیت

برای سنجش این وعده کافی است سری به آمار سالیانه‌ی سازمان پزشکی قانونی بزنیم. در این آمار به طور تفکیکی تعداد مرگ و میر و مصدومیت‌های ناشی از تصادفات محاسبه شده است. ما برای بررسی این وعده، صرفا مجموع کسانی را در نظر گرفته‌ایم که طی س سال به دلیل سوانح ترافیکی (در فاصله‌ی کمتر از ۳۰ روز از زمان تصادف) از دست داده‌اند.

جدول زیر، نشان دهنده‌ی این آمار طی سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۵ است. در این جدول  برای داشتن تصویری ملموس از وضعیت موجود، آمار مصدومین جاده‌ای را هم اضافه کرده‌ایم.

هم بسنجیم.

RM-trafic-3-3@3x

نسبت اعداد موجود در این جدول نشان می‌دهد طی این سال‌ها آمار کلی تلفات ترافیکی و آمار تلفات جاده‌ای (بین شهری و روستایی) کاهش پیدا کرده است. نرخ کاهش سالیانه بین حدود ۲ تا ۶ درصد در نوسان است. به تعبیری تعداد مرگ و میر در جاده‌های ایران از ابتدای سال ۱۳۹۲ تا پایان ۱۳۹۵، ۳۱۵۷ نفر معادل ۱۶/۵ درصد کمتر شده است. نمودار زیر سیر تحول را به خوبی نشان می‌دهد.

RM-trafic-2-3@3x@3x

با این حال اگر در آمار موجود دقیق شویم، در خواهیم یافت مسیر کاهش مصدومیت‌های جاده‌ای نظم نسبی آمار تلفات را ندارد و نوسان نامنظمی دارد. به گونه‌ای که تعداد مصدومیت‌های ترافیکی در برخی سال‌ها مثلا ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ کمتر و در برخی سال‌ها  مثلا ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ بیشتر شده است.

شاید همین آمار برای قضاوت درباره‌ی سرنوشت این وعده کافی باشد، اما برای اطمینان می‌توان به خلاصه آمار‌های راهداری و حمل ونقل جاده‌ای کشور طی سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۴ مراجعه کرد.

این آمار علاوه بر اینکه تصدیق می‌کند آمار تلفات جاده‌ای (فقط بین شهری) بین سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۴ در حدود هزار نفر کاهش پیدا کرده است. همچنین تعداد تصادفات نیز از ۱۱۶ هزار فقره تصادف در سال ۱۳۹۱ به ۱۰۱ هزار تصادف در سال ۱۳۹۴ کاهش پیدا کرده است.

در این خلاصه آمار، شاخص‌هایی هم ذکر شده که نشان‌دهنده‌ی اقدامات انجام شده برای نصب تجهیزات ایمنی و رفع نقاط پرخطر ترافیکی است.

نتیجه‌گیری

آمارهای تفکیکی منتشر شده از سوی پزشکی قانونی تایید می‌کند، میزان تلفات جاده‌ای طی سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹، با شیب نسبتا ثابتی کاهش پیدا کرده است.

مستندات کمکی هم تاییدکننده‌ی این آمار است و نشان می‌دهد نه فقط آمار تلفات، بلکه آمار تصادفات نیز حد فاصل سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۴ کاهش پیدا کرده است.

با این حساب روحانی‌سنج این وعده را در فهرست وعده‌های تحقق‌یافته قرار می‌دهد.


بر اساس گزارش‌ گروه آمار سازمان پزشکی قانونی کشور وابسته به قوه قضاییه، در سال ۱۳۹۳، ۱۶ هزار و ۸۷۲  نفر در حوادث رانندگي كشته شدند كه اين آمار در مقايسه با سال قبل از آن  ۶/۲ درصد كاهش يافته است.

همچنین به گزارش ایسنا آمار نشان می دهد میزان تعداد تصادفات فوتی ۱۸ درصد و تعداد تلفات ۱۶ درصد نسبت در نوروز امسال نسبت به نوروز سال گذشته کاهش داشته است.

روزنامه قدس در مقاله‌ای به بررسی عوامل کاهش تلفات جاده‌ای پرداخت. نویسنده علاوه بر «حضور مؤثر پلیس در جاده‌ها و نظارت بیشتر» و «بالا رفتن فرهنگ رانندگی در مردم»، «تلاش‌های انجام شده برای اصلاح جاده‌ها، ساخت بزرگراه‌ها و دو بانده کردن مسیر‌ها» را نیز از دلایل پایین آمدن نرخ تلفات جاده‌ای می‌خواند.

گروه پژوهش روحانی‌سنج وضعیت این وعده را به «در حال پیگیری» تغییر می‌دهد.


تصادفات جاده ای در دو دهه گذشته به یک بحران در ایران تبدیل شده است. بنابر آماری که پزشکی قانونی در سال 1390 (سال 2011) منتشر کرد «روزانه 170 نفر در كشور فوت مي‌كنند كه دليل مرگ 35 درصد آنها، 60 نفر، بر اثر تصادفات رانندگي است.»

محمود خدادوست، رئيس مرکز تحقيقات سازمان پزشکي قانوني وابسته به قوه قضائیبه از « مرگ 241 هزار نفر در حوادث ترافيکي دهه 80 » خبر داده و گفته است: « تعداد قربانيان 12 درصد بيشتر از کشته شدگان هشت سال جنگ است.»

 بنابر اعلام مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی تعداد تصادفات جاده ای از سال 1373 به بعد رو به افزایش بوده است. این مرکز برای نمونه اعلام کرده است که تعداد تصادفات جاده ای در فاصله سال 73 تا 90 از 32505 فقره به 117256 فقره افزایش یافته است.

 درحالی که شمار کشته شدگان تصادفات رانندگی در ایران از سال 73 تا 90 دو برابر شده و از 10525 تن در سال 1373 به 20068 تن در سال 90 رسیده است،  مرکز پژوهش های مجلس تاکید دارد که 61 درصد از کشته شدگان تصادفات رانندگی در تصادفات جاده ای جان خود را از دست داده اند و این درحالی است که «سه عامل، نیروی انسانی، جاده و کیفیت وسایل نقلیه باعث افزایش تلفات رانندگی در کشور می‌شود.»

 مرکز پژوهش های مجلس هزینه های اقتصادی و اجتماعی ناشی از تصادفات رانندگی در ایران را بسیار بالا و نزدیک به 8  درصد تولید ناخالص ملی برآورد کرده است.

 اجرای «آیین نامه مدیریت ایمنی حمل و نقل و سوانح جاده ای» از جمله مواردی است که مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی نیز آن را یکی از اقدامات ضروری برای کاهش قربانیان و خسارات تصادفات رانندگی به ویژه تصادفات جاده ای اعلام کرده است.

تصادفات رانندگی و از جمله تصادفات جاده ای بازتاب های گسترده ای در افکار عمومی و رسانه های ایران داشته است و افکار عمومی ایرانیان به ویژه از مرگ گروهی شهروندان در تصادفات جاده ای اتوبوس ها و وسایل نقلیه عمومی آزرده است و مقام ها و دستگاه های مسئول را مورد نکوهش و انتقاد قرار می دهند.