در حال پیگیری
گاهشمار وعده ها
زمان اعلام وعده بعد از انتخابات

فضای باز سیاسی در دانشگاه‌ها

همرسانی

به‌روزرسانی- آذر ۹۶:

حسن روحانی در هر دو انتخابات ریاست‌جمهوری سال‌های ۹۲ و ۹۶ بر ایجاد فضای باز سیاسی و آزادی در دانشگاه‌ها تاکید کرد و در دوران ریاست‌جمهوری خود بارها بر این مساله تاکید کرد که در دولت او فضای دانشگاه‌ها تغییر پیدا کرده است.

روحانی در خردادماه سال ۹۲ و دو روز پیش پیش از برگزاری انتخابات، گفته بود که در دولت او “دانشگاه‌ها از فضای آزادتری برخوردار خواهند بود. در این دولت از انتقال دانشجویان استقبال خواهد شد”. او  بعدها و در جریان  مراسم روز دانشجو در دانشگاه صنعتی شریف ضمن تاکید بر تفاوت فضای دانشگاه در دولت خود با دولت محمود احمدی‌نژاد تاکید کرد: “ممکن است هنوز هم فضا امنیتی باشد و من نمی‌پسندم. ما فضای امن می‌خواهیم نه فضای امنیتی”.

رییس‌جمهوری در مراسم ۱۶ آذر سال جاری در دانشگاه سیستان و بلوچستان هم به تغییر فضای دانشگاه در دولت خود اشاره کرد: “در دوره دولت یازدهم یکی از تلاش‌های دولت شکوفا شدن روز دانشجو بود و چنانچه ۴ سال گذشته را با ۸ سال آن مقایسه کنید به روشنی خواهید دید که دانشجو و دانشگاه امروز با صدای رسا و بدون لکنت زبان سخن می‌گوید”.

سخنان روحانی در آستانه‌ روز ۱۶ آذر بیان شده، روزی که  در تقویم رسمی ایران به عنوان “روز دانشجو” ثبت شده است. سال‌هاست که براساس سنتی مقام‌های سیاسی، نمایندگان مجلس، فعال‌های سیاسی و حقوق‌بشر، روزنامه‌نگاران و روشنفکران در مراسم این روز در دانشگاه‌های مختلف سخن‌رانی می‌کنند.یکی از مواردی که می‌تواند نشان‌دهنده میزان تحقق وعده روحانی برای ایجاد فضای باز سیاسی در دانشگاه باشد، برگزاری این مراسم در دانشگاه‌های مختلف و گوناگونی سخنرانان آن است.

تعداد و گوناگونی سخنرانان روز ۱۶ آذر در دانشگاه‌ها در دولت روحانی بیشتر شده، اما این بدان معنا نیست که دانشگاه‌ها فضای مطلوبی دارند. کمتر پیش می‌آید که افراد نزدیک به نیروهای ملی-مذهبی، نهضت آزادی، فعالان چپ و دیگر نیروهای منتقد اجازه سخن‌رانی در دانشگاه پیدا کنند. در سال جاری دامنه این مخالفت‌ها در دانشگاه‌های مختلف تا حدی افزایش پیدا کرد: از نیروهای نزدیک به اصلاح‌طلبان تا فعالان سابق جنبش دانشجویی و از روشنفکران دینی تا فعالان حقوق زنان.

علاوه بر این در دولت روحانی گرچه برخی انجمن‌های اسلامی مجددا فعال شده یا انجمن‌‌های دانشجویی جدیدی تاسیس شده‌اند، اما هنوز امکان تاسیس یک تشکل مستقل در دانشگاه‌ها به سختی امکان‌پذیر است و دانشجویان منتقد نیز از چنین امکانی محروم هستند. این‌ها همه در کنار دیگر محدودیت‌هایی است که در فضای دانشگاه وجود دارد.

با این وجود نمی‌توان تغییر در فضای دانشگاه‌ها در دوره ریاست‌جمهوری حسن روحانی را نسبت به سال‌های پیش از آن منکر شد.



ایجاد فضای باز سیاسی در دانشگاه‌ها یکی از وعده‌های سیاست داخلی رئيس جمهور بود. در دو سالی که از ریاست روحانی بر دولت می‌گذرد، او بارها در مناسبت‌های دانشجویی بر این وعده تاکید کرده است.

نخستین‌بار، دو روز قبل از انتخابات خردادماه ۹۲، در جمع مردم گرگان گفت در دولت او  جوانان “در دانشگاه‌ها از فضای آزادتری برخوردار خواهند بود، در این دولت از انتقال دانشجویان استقبال خواهد شد و عدالت، آزادی، رونق اشتغال، اقتصاد و حقوق بایسته برای کارگران به وجود خواهد آمد.”

روحانی باردیگر نیز بر این وعده تاکید کرده بود: “بی‌تردید جوانان و دانشجویان فضای آزاد دانشجویی را در دولت آینده احساس می‌کنند.”

رئيس‌ جمهور آذرماه ۹۴، در سومین فرصت خود برای دیدار با دانشجویان در مناسبت‌های دانشجویی،‌ در دانشگاه صنعتی شریف گفت که “فضای دانشگاه سال ۹۴ نسبت به ۹۲ زمین تا آسمان فرق کرده است، ممکن است هنوز هم فضا امنیتی باشد و من نمی‌پسندم. ما فضای امن می‌خواهیم نه فضای امنیتی.”

با گذشت بیش از دوسال از عمر دولت، فعالیت در محیط دانشگاه‌ تا چه اندازه تغییر کرده و آیا واقعا فضای داشنگاه‌های در این فاصله “زمین تا آسمان” فرق کرده است؟

سال ۹۲ که اولین‌ سال فعالیت دولت حسن روحانی بود، بسیاری از انجمن‌ها و تشکل‌های دانشجویی فعالیت ممنوع شده و شماری از فعالان و چهره‌های آن بازداشت، محاکمه و با احکام سنگین قضایی و امنیتی روانه زندان شده بودند.

۱۶ آذر سال ۹۳ روحانی درحالی در دانشگاه حضور یافت، که  تعدادی از اصلی‌ترین فعالان دانشجوی در حبس بودند و چندین نفر نیز در دوران دولت او به زندان رفته بودند. از جمله سعید رضوی‌فقیه، عضو سابق شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، از تشکل‌های اصلی جنبش دانشجویی ایران، در اسفند ماه سال ۹۲ بعد از ایراد یک سخنرانی در همدان با حکم دادستان دادگاه‌های عمومی و انقلاب این شهر بازداشت شد.

در هر دو سالگرد، به رغم محدودیت‌های امنیتی دانشگاه، برخی از دانشجویان در تجمع‌های دانشجویی از جمله در سخنرانی روحانی در صحن دانشگاه با سر دادن شعارهایی خواهان آزادی زندانیان سیاسی و رفع حصر رهبران جنبش سبز شده بودند.

این اتفاق در سومین سالگرد ۱۶ آذر در دوران روحانی نیز تکرار شد. دانشجویان حاضر در سخنرانی روحانی، دست نوشته‌هایی در حمایت از اصلاحات و رهبر آن سید محمد خاتمی و آزادی زندانیان سیاسی مانند بهاره هدایت و رفع حصر در دست داشتند.

پیش از سخنان روحانی در این مراسم نمایندگان برخی از تشکل‌های دانشجویی پشت تریبون رفته  سخنانی در حمایت یا انتقاد از دولت بیان کردند. به طور مشخص خشایار پورطاهری، دبیر انجمن اسلامی دانشگاه صنعتی شریف خطاب به حسن روحانی گفت: “امروز نه تنها مسئله حصر برطرف نشده بلکه یکی از اصلی‌ترین حامیان شما سیدمحمد خاتمی بدون تشکیل دادگاه ممنوع‌التصویرشده است.” او سپس پرسید: “آیا این با وعده‌های انتخاباتی شما سازگار است؟”

رئيس جمهور در پاسخ به انتقادات مطرح شده گفت “انتقاد” مفید است اما نه همراه با “افراط و تفریط” بلکه “معتدلانه و میانه‌رو” مطرح شود. با این حال او از نقد دولت حمایت کرد و گفت انتقادات مطرح شده نیز گواهی بر بهتر شدن فضا نسبت به سال ۹۲ است.

در این مراسم دانشجویانی با در دست داشتن نوشته “سلام قربان ۱۶ وعده فراموش شده” وعده‌های دولت را به روحانی یادآوری کردند. رئيس جمهور پاسخ مستقیمی به این یادآوری نداد، سال پیش از آن اما در خصوص فراموش نکردن وعده‌ها گفته بود “راه ما و مسیر ما همانی است که از روز اول به شما وعده دادیم. عهد ما با شما شکستنی نیست”.

در اولین حضور روحانی در مراسم ۱۶ آذر ۹۲، اجازه طرح مستقیم انتقادات به دانشجویان داده نشد و مجری به نمایندگی آز آنها سوالات را مطرح کرد. این شیوه اداره جلسه با اعتراض دانشجویان روبرو شد. در این جلسه به غیر مدیران دانشگاه شهید بهشتی، جمعی دیگر از مقامات دولتی و حکومتی حضور داشتند.

۱۶ آذر در در تقویم رسمی ایران به عنوان روز دانشجو نامگذاری شده است. سالانه مقامات مختلف و به طور معمول روسای جمهور در این مناسبت حضور پیدا کرده در برخی موارد سخنرانی می‌کنند.

در همایشی به مناسبت ۱۶ آذرماه ۹۴ در دانشگاه تهران، به ابراهیم یزدی، اجازه حضور در دانشگاه داده نشد اما فائزه هاشمی سخنرانی کرد و چهره‌هایی مانند عبدالله رمضان‌زاده، هاشم صباغیان، عماد بهاور، مجید توکلی، سیدعماد خاتمی و محمدرضا ظفرقندی نیز در این همایش حضور داشتند.

گرچه در میان این افراد عماد بهاور و مجید توکلی با پایان دوران حبس آزاد شده و حضور داشتند، حال هنوز برخی از چهره‌های دانشجویی، مانند بهاره هدایت زندانی هستند.

فضای دانشگاه در سال ۹۴ آنطور که روحانی گفته نسبت به سال ۹۲ که خود او بر سر کار بود “زمین تا آسمان” فرق نکرده، اما در سومین‌سال دولت روحانی دانشجویان اجازه یافتند در حضور او به طرح انتقاداتی بپردازند. برخی از چهره‌ها نیز در سال ۹۲ زندانی بودند در مراسم سال ۹۴ حضور پیدا کردند.

در مدتی که روحانی بر سر کار آمده، با اینکه تغییر ماهوی در نحوه برخورد با فعالیت‌های دانشجویی صورت نگرفته اما بر خلاف سال‌های گذشته، دانشگاه شاهد جنب و جوش‌هایی بود که به ویژه در واپسین سالهای در دولت گذشته امکان آن تا حدودی نا ممکن شده بود.

روحانی‌سنج وعده “ایجاد فضای باز در دانشگاه‌ها” تا زمان آزادی دانشجویان، بازگشت ستاره‌دارها یا تحولی چشمگیر در آزادی فعالیت‌های تشکل‌های دانشجویی، نمی‌تواند آن را جزو وعده‌های محقق شده بداند. اما با توجه به بازگشایی بسیاری از انجمن‌های اسلامی دانشجویان در دانشگاه‌های مختلف نشان می‌دهد که وعده “در حال پیگیری” است.


درحال پیگیری: این وضعیت نشان می‌دهد که وعده در دست پیگیری است. علاوه بر تاکیدات شفاهی، اقدامات عملی و قابل اندازه‌گیری نیز در رابطه با روند وعده از سوی دولت صورت گرفته است.


منبع: http://www.isna.ir/fa/news/92111510321/به-دنبال-آشتی-برویم-برخی-دانشگاه-را-تهدید

گاهشمار وعده ها

تغییرات اعمال شده بر این وعده را دنبال کنید

آبان ۱۴
۱۳۹۴

۷۰۶ استاد دانشگاه روز گذشته با انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به سران سه قوه، خواستار «صیانت از حریم دانشگاه» شدند

منبع: http://iran-newspaper.com/newspaper/page/5926/1/63678/0
تیر ۷
۱۳۹۵

انتقاد تشکل‌های دانشجویی از ‘جو ارعاب و تهدید’ در نامه به روحانی

منبع: http://www.bbc.com/persian/iran/2016/07/160727_l12_iran_letter_students_rouhani