متوقف شده
گاهشمار وعده ها
زمان اعلام وعده قبل از انتخابات

حذف کنترل پیش از چاپ کتاب

همرسانی

برداشتن ممیزی قبل از چاپ یکی از وعده‌های صریح وزیر ارشاد دولت یازدهم بود که پیش از او نیز به صورت ضمنی سوی ریيس دولت مورد تاکید قرار گرفته بود. علی جنتی، در مرداد ماه ۹۲ در مصاحبه با نشريه “آسمان”، چاپ تهران، گفته بود “ما بايد مميزی قبل از چاپ را برداريم” با این توضیح که “بايد چارچوب‌های قانونی را به طور شفاف” بيان شود و در اختيار ناشران قرار گیرد تا به گفته او “آنها به نوعی خودتنظيمی داشته باشند”.

حسن روحانی، ریيس دولت یازدهم نیز معتقد است که نباید در انتشار کتاب زیاد در ممیزی‌ها سخت‌گیری شود چرا که به گفته او “نظارت را می‌شود بعد از چاپ نیز صورت داد زیرا چاپ‌های اول عموما کم‌تیراژ هستند.”

فرآیند سانسور و به ویژه سانسور کتاب در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی زير نظر گروهی با هویت نامعلوم تحت نام “اداره کتاب” صورت می‌گيرد که وظیفه بررسی، ممیزی و صدور مجوز چاپ و نشر کتاب را به عهده دارد.

علی جنتی در زمان طرح وعده خود از “اعلام شفاف چهارچوبهای قانونی به ناشران” و واگذاری امور به آنها در مقابل شیوه‌های پیشین سانسور دفاع کرد. این وعده از سوی برخی منتقدان به منزله واگذاری امر سانسور کتاب از وزارت ارشاد به ناشران تلقی شد. دبير اتحاديه ناشران و کتابفروشان ايران در واکنش به آن گفت که ناشران نمی‌خواهند مسئول سانسور کتاب‌ها باشند.

در پی این انتقادها جنتی وعده‌اش را پس گرفت  و گفت مميزی “یک اصل حاکمیتی” است و “قبل از چاپ حذف نمی‌شود”.

او در توضیح تغییر سیاست وزارت ارشاد افزود: “ما می‌خواستيم مميزی قبل از چاپ را حذف کنيم که پس از بررسی ديدگاه‌ها و نظرات ناشران و صاحبنظران، روشن شد که نمی‌توانيم مميزی قبل از چاپ را حذف کنيم.”

برخی از رسانه‌ها مانند روزنامه شرق این اظهارات را عقب‌نشینی از وعده وزیر ارشاد خواندند. اما علی جنتی در مصاحبه با همین روزنامه می‌گوید: “درباره ممیزی هیچ‌گونه عقب‌نشینی نکردم. خودم اعتقاد به ممیزی داشته و دارم. نمی‌شود یک دستگاه حکومتی مثل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بگوید هر نوع کتابی با هر صورتی چاپ شود و ما هم هیچ نظارتی نداشته باشیم.”

کانون نویسندگان ایران در آبان‌ماه ۹۲، با انتشار بیانیه‌ای در خصوص وضعیت سانسور و وعده‌های وزیر ارشاد در این‌باره اعلام کرد که “بساط سانسور در هر شکل و اندازه باید برچیده شود.”

در سال‌های گذشته وزارت ارشاد،‌ از روش‌های سنتی سانسور فاصله گرفته و محدودیت‌های خود را بر اساس جستجو کلمات ممنوعه یا “حساسیت برانگیز” در فایل‌های ورد اعمال می‌کند. این رویه گرچه صرفا تغییر فرم سانسور است، اما از طرفی به سرعت بررسی آثار، که یکی دیگر از مشکلات ممیزی کتاب است، کمک می‌کند.

سانسور یکی از مصوبه‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی است اما در سالهای ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد این فرآیند شدت بیشتری گرفت؛ تا آنجا که نویسندگان، مولفان و مترجمان در مواردی ناچار می‌شدند پیش از رسدین تیغ سانسور به آثارشان، خود واژگانی را حذف یا جایگزین کنند. البته این رویه، کم در گذشته و در حال حاضر نیز کم و بیش ادامه دارد.

طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، ناشران باید کتاب‌ها را قبل از چاپ برای بررسی و اخذ مجوز به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ارائه کنند.

این مصوبه تا کنون نیز اجرا می‌شود و هر گونه تصمیم در مورد ادامه اجرا یا توقف آن از عهده اختیارات دولت خارج است. تصادفی نیست که وزیر ارشاد خود بعد از عقب‌نشینی از وعده خود به روزنامه شرق گفت: “در هر صورت اصل ممیزی در قانون به ما دیکته شده و مصوبات شورایعالی انقلاب فرهنگی که برای ما جنبه قانونی دارد وظایفی را برایمان تعیین کرده است.”

محمد سلگی، مدیر دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی وزارت فرهنگ و ارشاد گفته است “از مجموع ۷۲ هزار عنوان کتاب  در سال ۹۳ “حدودا پانزده‌ هزار عنوان آن بررسی شده است.”

شاید تنها تسهیلاتی که دولت بتواند در این رابطه ارائه دهد، بررسی سریع کتاب‌هایی است که از ناشران دریافت می‌کند. در سال‌های گذشته شماری از کتابها پس از سالها انتظار، سرانجام در وزارت ارشاد  مهر “غيرقابل چاپ” می‌خوردند. علی جنتی وزیر ارشاد، در پی عقب‌نشینی از وعده حذف ممیزی گفت: “بايد شرايطی را فراهم کنيم تا هر کتابی که به وزارت فرهنگ ارجاع می شود، در اسرع وقت بررسی و پاسخ آن روشن شود که نويسنده و ناشر برای مدت طولانی پشت در نماند”.
روحانی سنج وعده “حذف ممیزی قبل از چاپ” را “متوقف شده” ارزیابی می‌کند، چراکه دولت ابتدا در خصوص بخش دوم این وعده یعنی واگذاری ممیزی به ناشران تلاش‌هایی انجام داد که بعد از مخالفت ناشران و تاکید وزیر ارشاد بلاموضوع شد.


منبع: http://khabaronline.ir/detail/296665/Politics/election

گاهشمار وعده ها

تغییرات اعمال شده بر این وعده را دنبال کنید

فوریه ۱
۱۳۹۳

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: می‌توان با تمهیدات لازم، چاپ کتاب از سوی برخی از ناشرانی را که سابقه تخلف ندارند و یا نهادها و شخصیت‌هایی که نیاز به ممیزی و نظارت وزارت ارشاد ندارند، به خود آنها سپرد و این وزارتخانه بیشتر بر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی تمرکز کند.

منبع: http://mehrnews.com/detail/News/2275542
ژوئیه ۱
۱۳۹۳

به‌دنبال اعلام موضع وزارت ارشاد در واگذاری ممیزی به ناشران قانونمدار، علی شجاعی‌صایین از اجرایی‌شدن این طرح در مهرماه سال‌جاری خبر داد و افزود: «واگذاری ممیزی به ناشران اولویت‌بندی‌شده و ناشران دولتی در اولویت اصلی قرار دارند. به احتمال زیاد ناشران خصوصی با این طرح محتاطانه برخورد می‌کنند.»

منبع: http://goo.gl/Z1gWHw