تحقق ناقص
زمان اعلام وعده قبل از انتخابات

بازگرداندن اساتید کنار گذاشته شده به دانشگاه

همرسانی

به‌روزرسانی- آذر۹۶:

در دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، بخشی از اساتید دانشگاه منتقد، به اجبار مشمول حکم بازنشستگی قرار گرفته و برخی دیگر نیز با حکم اخراج مواجه شدند. تعداد اساتیدی که از تدریس کنار گذاشته شدند  – در کنار ستاره‌دار کردن دانشجویان و دیگر سیاست‌های در پیش گرفته شده پس از سال ۸۸ – باعث شد برخی منتقدان به این تحولات لقب “انقلاب فرهنگی دوم” دهند.

حسن روحانی در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری وعده داد که از این روند جلوگیری کرده و برای بازگشت استادها به دانشگاه تلاش خواهد کرد. روحانی یک سال پس از آغاز به کار دولت یازدهم نیز از مخالفت خود با این مساله سخن گفته بود: “نباید در روند معیوب نابه‌جای بازنشستگی زودهنگام اساتید گرفتار شویم”.

در همان هفته‌های نخست آغاز به کار دولت یازدهم، جعفر توفیقی، سرپرست وقت وزارت علوم، خبر داد “استادانی که برخلاف مقررات بازنشسته شده‌اند می‌توانند به دانشگاه‌ها برگردند”. او همچنین با اشاره به دریافت “مستمر” شکواییه‌هایی از سوی اساتید به اجبار بازنشسته شده، دانشجویان محروم از تحصیل و کارمندان اخراج شده‌، وعده داد که این کمیته به طور “جدی” به این شکایات رسیدگی کنند.

سیاست دولت یازدهم در زمینه تلاش برای بازگرداندن اساتید اخراجی یا به اجبار بازنشسته شده در دوران وزارت رضا فرجی‌دانا و محمد فرهادی هم دنبال شد. برای نمونه تا پایان سال ۹۳ اخباری درباره بازگشت دست‌کم سیزده استاد دانشگاه به کار منتشر شد. در همین مدت علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز دستوری برای توقف صدور احکام بازنشستگی زودهنگام اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها صادر کرد.

با این وجود نباید فراموش کرد که هنوز تعدادی از اساتید دانشگاه‌ها که در سال‌های اخیر اخراج یا با اجبار بازنشسته شده‌اند، موفق نشده‌اند به کار بازگردند (در کنار اساتیدی که از سال‌های قبل به دلایل مختلف از ادامه تدریس محروم شدند). علاوه بر این در دولت روحانی دست‌‌کم سه مورد اخراج استادهای دانشگاه به دلایل غیرعلمی وجود دارد. به این ترتیب می‌توان گفت این وعده به شکل ناقص تحقق یافته است.

 



“آشتی با نخبگان و اساتید دانشگاه”؛ حسن روحانی در یکی از همایش‌های انتخاباتی خود با تاکید بر موضوعی با این مضمون، نسبت به بازگشت “کنارگذاشته‌‌ شده‌ها” ابراز امیدواری کرد. او فراتر از آن،‌ صراحتا وعده داد “آنهایی که به خاطر اظهارنظر از دانشگاه کنار گذاشته شده‌اند باید به دانشگاه‌ها برگردند.”

روند اخراج اساتید و دانشجویان دانشگاه در جمهوری اسلامی مسبوق به سابقه است، اما در دوره جدید به ویژه در دوران احمدی‌نژاد شمار زیادی از اساتید دانشگاه از کار برکنار شده و روند ستاره‌دار شدن دانشجویان نیز شدت بیشتری به خود گرفت.

این برخوردها عمدتا با مدیریت کامران دانشجو، وزیر وقت علوم، که در زمان انتخابات سال ۸۸ رییس ستاد انتخابات بود به اوج رسید. او در یکی از اظهارنظرهای جنجالی خود در اسنفند ۸۸ گفته بود پرسنل علمی دانشگاه‌ها که “با نظام همسو نیستند” و “التزام عملی به ولایت فقیه ندارند” اخراج خواهند شد. در پی این اظهارات، از جمله محمد شریف، وکیل دادگستری و استاد باسابقه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، از سوی مدیران این دانشگاه اخراج شد. پیش از او نیز مرتضی مردیها، استاد گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی پس از منع تدریس، از این دانشگاه اخراج شده بود.

این رویه محدود به این اساتید نشد و طی هشت سال ریاست جمهوری‌احمدی نژاد برخی اساتید و اعضای هیات علمی و دانشگاههای تهران، آزاد اسلامی و علم و صنعت اخراج و برخی دیگر با بازنشستگی اجباری رو به رو شده‌اند. منتقدان انگیزه بسیاری از بازنشستگی ها را “سیاسی” اعلام کردند.

کریم زارع، معاون پارلمانی دانشگاه آزاد اسلامی، مهرماه ۸۹ گفته بود که پس از دریافت گزارش‌هایی درباره گرایش‌های سکولار برخی از اعضای هیات علمی این دانشگاه، تذکراتی به آنها داده شد اما با اصلاح نشدند و در نتیجه “عذرشان خواسته شد“.

طی هشت سال فعالیت دولت‌های نهم و دهم، دانشگاه با تشدید محدودیت‌های موجود برای دانشجویان، صدها نفر از آنها را به دلیل انتقادات با برخوردهای انضباطی، امنیتی یا قضایی مواجه بودند.

حسن روحانی در چنین شرایطی رییس جمهور ایران شد. او پیش از انتخابات وعده داده بود که اساتید برکنار شده را برمی‌گرداند. در سال نخست فعالیت خود نیز بار دیگر مخالفت خود را با بازنشستگی زودهنگام اساتید دانشگاه اعلام کردو گفت: “ما نباید در روند معیوب نابه‌جای بازنشستگی زودهنگام اساتید گرفتار شویم.”

جعفرتوفیقی، سرپرست وقت وزارت علوم، در شهریورماه ۹۲، از تشکیل کارگروهی در این وزارتخانه برای بررسی شکایات اساتید به اجبار بازنشسته شده، دانشجویان محروم از تحصیل و کارمندان اخراجی، خبر داد. او با اشاره به دریافت “مستمر” شکوایه‌هایی از سوی اساتید به اجبار بازنشسته شده، دانشجویان محروم از تحصیل کارمندانی  اخراج شده‌ وعده داد که این کمیته به طور “جدی” به این شکایات رسیدگی کنند.

توفیقی، پیشتر نیز در مورد “استادانی که بر خلاف مقررات بازنشسته شده‌اند” گفته بود “می‌توانند به دانشگاه‌ها برگردند.”

این پیگیری‌ها با آغاز ریاست رضا فرجی‌دانا که از جمله به همین دلیل هم استیضاح شده بود، ادامه داشت و در دوران وزارت فرهادی نیز تا این لحظه ادامه دارد.

طی بیش از دو سال از فعالیت حسن روحانی و با وجود تغییرات پی در پی مدیریت وزارت علوم، برخی از اساتید باز نشسته و اخراجی موفق شده‌اند به دانشگاه برگردند. هرچند کماکان تعدادی از آنها همنچان از بازگشت به دانشگاه باز مانده‌اند.

در آبانماه ۹۲، سرپرست دانشگاه علامه طباطبایی از بازگشت ۲ استاد و ۱۲ دانشجوی ستاره‌دار به دانشگاه خبر داد. در مهرماه ۹۳ نیز گزارش شد که هفت استاد اخراجی دانشگاه علم‌ وصنعت و چهار استاد اخراجی دیگر در دانشگاه صنعتی قم، به دانشگاه برگشته‌اند.

از جمله دیگر اقدامات دولت، می‌توان به دستوررعلی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، برای توقف صدور احکام بازنشستگی زودهنگام اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها اشاره کرد.

با این حال، هنوز گروهی اساتید و دانشجویان، اقدامات دولت را نمادین ارزیابی می‌کنند و معتقدند کماکان گروهی از آنها از بازگشت به دانشگاه محروم هستند.

گروه پژوهش روحانی‌سنج با در نظر گرفتن مجموع این فعالیت‌ها، وعده دولت برای بازگرداندن اساتید اخراجی را در دسته “تحقق ناقص” قرار می‌دهد. هرچند یادآوری می‌کند که هنوز شماری از اساتید به دلایل سیاسی از بازگشت به دانشگاه محروم هستند و در دوران فعالیت دولت یازدهم نیز دست‌کم دو استاد دیگر به دلایل غیر علمی از دانشگاه اخرج شده‌اند.

تحولات مربوط به این وعده تا پایان فعالیت دولت یازدهم همچنان به روز می‌شود.


تحقق ناقص: وعده‌هایی این نمره را می‌گیرند که دستاوردشان بسیار کمتر از آن چیزی است که قولش را داده‌اند، ولی آنقدر هست که بتوان آن را در راستای اهداف اولیه و نهفته در وعده ارزیابی کرد.


منبع: http://www.yjc.ir/fa/news/4415759/بیایید-اسراف‌گری-و-خودسری‌ها-را-پایان-دهیمرسیدن-به-ثبات-و-آرامش-در-اقتصاد-امکان‌پذیر-است